Als vereniging of vrijwilligersorganisatie wil je de zaken goed op orde hebben. Werk je als organisatie met en voor minderjarigen, dan is de zorg voor een veilige omgeving essentieel. Je wilt ten slotte een situatie scheppen waarin kinderen en jongeren kunnen groeien en bloeien. Maatregelen nemen om seksueel misbruik te voorkomen horen daarbij. En voorbereid zijn om adequaat om te gaan met de gevolgen, als het toch gebeurt.

Voorkomen

Voorkomen is beter dan genezen. Dit cliché is misschien wel nergens zo belangrijk als bij seksueel misbruik. En dat voorkomen moet worden dat minderjarigen in het vrijwilligerswerk seksueel misbruikt worden, dat staat vast. Maar hoe doe je dat binnen het vrijwilligerswerk in een vereniging of vrijwilligersorganisatie?

Daartoe hebben wij beleidsregels opgesteld waarbij wij gebruik hebben gemaakt van modellen en voorbeelden van de vereniging Nederlandse Organisatie Vrijwilligerswerk (NOV) en NOC*NSF.

We hopen achter de schermen alles zo te regelen dat minderjarigen echt in veilige handen zijn bij onze vereniging.

Een veilige omgeving is belangrijk. Zeker wanneer je als vereniging zoals de v.v. Ruurlo met en voor minderjarigen werkt. Dit betekent dat naast de aanwezigheid van een fysiek veilige (voetbal)omgeving en veilige materialen, minderjarigen zich ook veilig moeten kunnen vóelen. En dit geldt niet alleen voor minderjarigen. Álle mensen die binnen onze vereniging actief zijn, hebben baat bij een fysiek en sociaal veilige (werk)omgeving.  Het voorkomen van seksueel misbruik is ook in het belang van de v.v. Ruurlo zelf.

Wat gaan we doen.

1) Op de agenda

Seksueel misbruik kan overal voorkomen, ook in onze vereniging, en kan nooit voor 100% worden voorkomen. We hebben wel de taak deze kans zo klein mogelijk te maken. Het is belangrijk dat we hiervan zijn doordrongen.

Een open cultuur is belangrijk. Een cultuur waar seksueel misbruik kan worden aangekaart en waarin kan worden gesproken over hoe je met elkaar omgaat. En waarin kinderen, jongeren en begeleiding zich vrij voelen om hun grenzen aan te geven.

"Ongewenst gedrag" vormt voortaan een vast agendapunt op de bestuursagenda, agenda commissies en subgroepen (coördinatoren, trainers- en leidersoverleg).

2) Omgangsregels

Binnen vrijwilligersorganisaties en dus ook binnen de v.v. Ruurlo heb je te maken met intimiteit. Vooral jonge kinderen komen spontaan uitrusten, knuffelen of troost zoeken bij volwassenen. Ruimte hiervoor is belangrijk maar ook de zorg dat er geen grenzen worden overschreden.

Wij hebben vastgelegd wat wel en niet mag op het gebied van fysieke omgang en seksuele gedragingen en uitingen. Omgangsregels zijn algemeen geldig.

Dat betekent dat ze voor iedereen binnen de vereniging gelden. Omgangsregels worden niet ondertekend maar gelden als huisregels van een organisatie.

Onze omgangsregels staan op onze website (Downloads --> In veilige handen)

3) Gedragscode

We hebben een gedragscode vastgesteld.

Dit is een document met richtlijnen voor de omgang tussen (vrijwillige) medewerkers en minderjarigen. De code geeft aan waar de grenzen liggen in het contact met minderjarigen. Een gedragscode is een formeel document dat wordt ondertekend door vrijwilligers en medewerkers. Een ondertekende gedragscode kan in geval van seksueel misbruik helpen in een juridische (strafrechtelijk of tuchtrechtelijk) traject. De gedragscode geldt voor iedereen die in een bepaalde gezagsverhouding tot minderjarigen staat. Dat zijn vooral jeugdtrainers en -leiders.

Deze dienen dan ook in elk geval de gedragscode te ondertekenen.

De gedragscode staat eveneens op onze website (Downloads --> in veilige handen).

4) Vertrouwenspersoon

Een vertrouwenspersoon is iemand bij wie medewerkers, jeugdleden en ouders terecht kunnen met vermoedens of kennis van seksueel misbruik. De vertrouwenspersoon is erg belangrijk om het melden van (vermoeden van) misbruik laagdrempelig te maken.

Ook voor een beschuldigde van ongewenst gedrag of seksueel misbruik is het belangrijk dat hij of zij zich kan wenden tot een vertrouwenspersoon.

De vertrouwenspersoon biedt bij een melding een luisterend oor en geeft informatie over de stappen die gezet kunnen worden. Bij alle vermoedens van seksueel misbruik kan een beroep op de vertrouwenspersoon worden gedaan.

Wij beschikken sinds enkele jaren over een vertrouwenspersoon in de persoon van Edwin Dieperink; zijn contactgegevens staan op onze website.

De regeling vertrouwenspersoon staat op onze website (Downloads --> In veilige handen)

5) Verklaring omtrent het gedrag (VOG)

Een pleger van seksueel misbruik herken je niet aan het uiterlijk. Vaak zijn het heel voorkomende en aardige mensen die zich binnen korte tijd onmisbaar weten te maken. Bekend is dat ze situaties opzoeken waarin ze gemakkelijk in contact komen met minderjarigen.

Daarbij maken ze gebruik van de welwillendheid en het vertrouwen van een organisatie.

Het verplicht stellen van een VOG voor alle vrijwilligers is een belangrijk middel om seksueel misbruik in de vereniging te voorkomen. Bij een VOG-aanvraag gaat het ministerie van Justitie en Veiligheid na of de aanvrager strafbare feiten heeft gepleegd die een risico vormen voor de functie waarvoor de verklaring wordt aangevraagd. Zo zal iemand die ooit is veroordeeld voor ontucht met minderjarige kinderen geen VOG krijgen voor (jeugd)trainer / begeleider. Maar hij zal hem wellicht wel krijgen als hij hem nodig heeft voor de functie van financieel medewerker bij een autobedrijf. Het gaat dus om de relatie tussen de gepleegde delicten en de functie waarvoor de verklaring wordt aangevraagd.

Het feit dat iemand zo'n verklaring kan overleggen betekent niet dat iemand nooit met justitie in aanraking is geweest.

Een VOG wordt verstrekt door de gemeente en kost momenteel ongeveer € 30,--.

Het kabinet heeft aangekondigd dat de VOG binnen afzienbare tijd gratis wordt.

Zodra dit een feit is, gaan we de Verklaring Omtrent het Gedrag verplicht invoeren.

6) Meldprotocol

We hebben een meldprotocol vastgesteld.

Met een meldprotocol voorkom je dat melden een persoonlijke afweging is. Met een protocol verplicht je medewerkers / vrijwilligers seksueel misbruik of het vermoeden daarvan te melden. Het meldprotocol is een beschrijving van wat medewerkers / vrijwilligers moeten doen en / of laten bij vermoedens van seksueel misbruik, bij betrappen op heterdaad of bij een spontane onthulling. Voor alle duidelijkheid: Een melding is géén beschuldiging.

Het meldprotocol staat eveneens op onze website (Downlods --> in veilige handen).

Tenslotte

Voor alle duidelijkheid: we hebben geen enkele aanleiding te veronderstellen dat seksueel misbruik binnen onze vereniging voorkomt. De maatregelen die wij voorstaan zijn juist bedoeld om seksueel misbruik te voorkomen.

We willen dat minderjarigen binnen onze vereniging in veilige handen zijn.